| SİGARA
VE SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Solunum
yollarının iç yüzü titrek tüylü
epitel denilen üzerinde hareketli
tüycükler bulunan bir hücre tabakası
ile döşelidir. Bunun üzeri ise mukus
denilen yapışkan bir salgı ile
kaplıdır. Solunum yollarına giren
mikropla bu mukus tabakası tarafından
tutulur.Mikroplar mukusun içinde bulunan
vücudun savunma sistemi elemanları
tarafından parçalanır. Titrek tüylü
epitelin tüycüklerinin tek yönlü
hareketiyle sürekli yukarıya doğru
ilerletilen mukus tabakası ağızdan
balgam olarak atılır ve enfeksiyon
önlenir. TİTREK
TÜYLERDE FELÇ Ancak
sigara dumanındaki zehirli maddelerin
etkisiyle ilk aşamada titrek tüylerde
felç gelişir. Titrek tüylü epitel
balgamı ilerletemez hale gelir. Ama
tipik olarak gece boyunca titrek tüyler
kendini toparlar ve sabahları balgamlı
öksürüğe yol açar. Ancak ileri
aşamalarda titrek tüyler tamamen zarar
olur. Sigara dumanındaki partiküller ,
tahriş edici madde ve gazlardan korunmak
ve onları dışarı atabilmek için
sigara içenlerde mukus salgısı artar.
BALGAM
VE ÖKSÜRÜK ARTAR Mukus
artışına bağlı olarak öksürük de
artar. Ancak toksik maddeler nedeniyle
kalitesi bozulan mukus salgısı
mikropları öldürecek maddeleri
içermez. Dolayısıyla mikrop üremesi
için ortam bile oluşturur. Kuşkusuz
sağlıklı kişiler de solunum yolu
enfeksiyonlarına yakalanır. Ancak
sigara içenlerde akciğerin savunma
mekanizmaları bozulduğu için
enfeksiyona yakalanma sıklığı artar.
Ayrıca sağlıklı kişilere göre
iyileşme süresi çok daha uzar.
KOAH
( Kronik Tıkayıcı Akciğer
Hastalığı) KOAH sigara
içenlerde içmeyenlere göre çok sık
görülen ciddi nefes darlığı, sık ve
sürekli enfeksiyonlarla kişinin yaşam
kalitesini düşüren ve ölüme yol
açabilen bir hastalıktır. KOAH
aslında tek bir hastalık olmayıp
sigara içenlerde beraber bulunan Kronik
Bronşit ve Amfizemin birlikte
oluşturduğu bir durumdur.
KRONİK
BRONŞİT Sürekli
enfeksiyonlar ve sigaradaki zehirli
maddelerin etkisi ile solunum yolları
zarar görür. Kronik bronşitte titrek
tüylü epiteldeki harabiyet ileri
derecelere ulaşmıştır. Enfeksiyondan
koruyucu mekanizmalar büyük ölçüde
ortadan kalktığı için sürekli bir
bronşit (solunum yolu iltihabı) söz
konusudur. Hastalık sürekli aynı
şiddette seyretmez.
YATIŞMA
VE ALEVLENMELER Dönem
dönem enfeksiyonun yatışmasıyla
iyileşmiş görünen hastada bir süre
sonra enfeksiyonun çeşitli nedenlerle
şiddetlenmesiyle ortaya çıkan
alevlenmeler olur. Alevlenme döneminde
siddetli nefes darlığı, iltihaplı,
kötü kokulu bol balgam, ateş ve
sürekli öksürük gibi belirtiler
görülür.İlerlemiş vakaları yılda
birkaç kez hastaneye yatırılarak
tedavi edilmesi gerekir. Fakat hastalık
tedavi ile yatışsa da her alevlenme
döneminde ilerler ve ölüme kadar
şiddeti artarak sürer. Tedavisi yoktur
ve yaşam kalitesini ciddi ölçüde
etkiler.
AMFİZEM
Amfizem ise akciğerlerin esas görevi
olan oksijen ve karbondioksit
değişiminin gerçekleştiği alveolleri
ilgilendiren bir hastalıktır.Sigara
dumanındaki toksik maddeler ince ve
hassas yapıda olan alveol duvarını
etkiler.Alveol havası ile kan
arasındaki gaz alışverişini sağlayan
ince zarlar kalınlaşır ve
geçirgenliği azalmaya başlar.
Alveollerin tomurcuklu yapısı zamanla
düzleşmeye başlar. Öte yandan
alveollerin girişinde oluşan daralma ve
mukus tıkaçları alveole hava giriş ve
çıkışını zorlaştırır.Alveollere
hava girişi daha kolay olurken giren
hava tam olarak çıkamaz.
ALVEOLLER
ŞİŞMEYE BAŞLAR
Balonlaşır ve yapısı bozulur.
Amfizemde hem alveollerde gaz değişimi
bozulur, hem de alveollere girip çıkan
hava miktarı azalır. Bu kişide
sürekli nefes darlığına neden olur.
Nefes darlığı zamanla ilerler.Hastalar
verilen nefes açıcı ilaçlarla bir
ölçüde rahatlarken alveollerdeki hasar
ve tıkanma geriye dönmediği için
hastalık yaşam boyu şiddetlenerek
devam eder.
AKCİĞER
KANSERİ Sigaradaki
zehirli maddelerle sürekli temas sonucu
titrek tüylü epitelin tüycükleri
ortadan kalkar. Kanser yapıcı
maddelerin de etkisiyle hücrelerin
genetik yapısı değişerek başka bir
hücre haline dönüşür. Metaplazi
dediğimiz bu olay sonucu oluşan bu
hücre kansere aday bir
hücredir.Kanserojen maddelerle
karşılaşma devam ettiği sürece bu
hücreler kanser hücresine dönüşür
ve kontrolsüz olarak çoğalmaya
başlar. Vücut savunma mekanizmaları bu
hücreleri ortadan kaldırmaya
çalışır fakat yaşın ilerlemesiyle
kanser hücresi oluşumu artarken,
savunma sitemi de güçten düşer.
Ortadan kaldırılamayan tek bir kanser
hücresi hızla bölünerek çoğalmaya
başlar.
KANSER
HEMEN ORTAYA ÇIKMAZ Bir
hücrenin bölünerek 5-10 cm çapında
bir büyüklüğe ulaşarak belirti
vermesi 10-15 yıl alabilmektedir.
Akciğer kanseri çoğunlukla erken
teşhis edilemez.Teşhis edildikten sonra
ise her türlü tedaviye rağmen kişinin
yaşam süresi çoğunlukla 12-18 ayı
geçmez. Tabi ki sigara içmeyenlerde de
akciğer kanseri görülür fakat sigara
içenlerde içmeyenlere göre akciğer
kanseri ortalama 20 kat fazla görülür.
Sigaranın
yolaçtığı diğer hastalıklar
|